Teksten & Verhalen |
update 20-10-2016 19:45 u
|
Sambeek en het Kadaster
|
In 1832 is na jarenlange voorbereiding in het grootste gedeelte van Nederland het kadaster ingevoerd. Landmeters van het kadaster legden precies vast wie de eigenaren van welke percelen grond en huizen waren én hoe groot die waren (tot op de vierkante meter nauwkeurig. De bedoeling van het kadaster was niet alleen het vastleggen van de eigendomssituatie,
|
maar ook om beter en rechtvaardiger grondbelasting te kunnen heffen. De grond en huizen werden daartoe geclassificeerd.
Deze classificatie is in de beschrijving van Sambeek terug te vinden (een dergelijke beschrijving is trouwens van alle gemeenten in Nederland gemaakt). De beschrijving biedt een aardig beeld van het Sambeeks van 1832, uiteraard gezien door de ogen van de landmeters van het kadaster. Met enige goede wil zou je het de eerste toeristische folder van het dorp kunnen noemen. (René) |
SAMBEEK
Rijksarchief in Noord-Brabant/'s-Hertogenbosch
Archief Provinciaal Bestuur
Inv. No. 4017:
Stukken betreffende de werkzaamheden van het kadaster in Noord-Brabantse gemeenten; SAMBEEK
Provincie: Noord-Brabant
Kanton: Boxmeer
Gemeente: Sambeek
Beschrijving der gemeente
Ligging
De gemeente Sambeek is gelegen op vier en een kwart uur afstand ten zuiden van de stad Grave, hoofdplaats van het arrondissement en op een kwart uur afstand ten zuiden van de gemeente Boxmeer, hoofdplaats van het kanton.
Aangrenzende gemeenten
Zij wordt begrensd ten noorden door de gemeente Oploo en Boxmeer, ten oosten door de gemeente Bergen, provincie Limburg en door die van Vierlingsbeek, ten zuiden mede door die van Vierlingsbeek en die van Bakel en ten westen door die van Oploo.
Rivieren en Beeken
De rivier de Maas vloeit langs het oostelijk gedeelte der gemeente en bemest door overstrooming de langs die stroom gelegene hooijlanden.
De beeken welke in deze gemeente bestaan, zijn van geringe betekenis, droogen des zomers meestal op en brengen geen trafique gebouwen in werking.
Grote wegen en buurtwegen
De groote weg van Grave naar Venray doorloopt deze gemeente van het noorden naar het zuiden en men telt er twee buurtwegen, die wel-onderhouden worden en geduurende het gansche jaar meest in een bruikbaren staat zijn.
Ongelijkheid van den grond
De oppervlakte van den grond is over het algemeen vrij gelijk.
Graad en vruchtbaarheid van den grond
De grond is over het algemeen van een goeden hoedanigheid en wordt goed bebouwd bij grote, middelbare en kleine massen.
Een gedeelte der heidengronden leveren een geringe beweiding voor het vee op, terwijl een ander gedeelte ter ontginning geschikt schijnt; doch een groot gedeelte is niet wel wegens hare ligging en hoedanigheid ter ontginning bekwaam.
Voortbrengselen van den grond
De voornaamste voortbrengselen bestaan in rogge, tarwe, garst, klaver, aardappelen, erwten en hooi welke laatste in de gemeente verbruikt word, terwijl mede door den landman tot zijn eigen gebruik geteeld word een weinig groente en vlas.
Weinig schaarbossen bestaan er in de gemeente.
Paarde- en veefokkerij
De in de gemeente aangefokt wordende paarden dienen voor den landbouw en zijn voor de algemeene behoefte ontoereikend. Het hoornvee wordt in genoegzaam aantal aangefokt.
Enkele schaapskudden worden er gehouden, waarvan de talrijkste uit 50 en de geringste uit 25 schapen bestaat.
Takken van nijverheid der inwoners
De enigste tak van nijverheid is den landbouw, wordende er geen ander handel gedreven dan in de verkoop der voortbrengselen van den grond; alsmede eijeren, boter en andere tot gebruik der inwoners in de nabuurige marktplaats dienende waren.
Gebouwde eigendommen
De gemeente bestaat uit haar hoofdplaats, gelegen ten noorden van haar grondgebied, aan den weg van Boxmeer naar Vierlingsbeek; en voorts uit het gehucht Mullem, ten zuiden gelegen.
De hoofdplaats bevat ongeveer 74 huizen, min of meer goed gebouwd. Het gehucht bestaat mede uit min of meer goed gebouwde huizen van landbouwers.
De woningen der twee buitenklassen bestaan uit groote, goed gebouwde en wel-ingrigte gebouwen; die der vier eerste klasse zijn vrij groot, wel-gebouwd en onderhouden; terwijl de overige zes klassen naargelang den afdaling minder ruim, geriefelijk en onderhouden zijn.
Bevolking
De gehele bevolking bedraagt 1168 zielen.
Bouwlanden
Dezelve zijn in vijf klassen begrepen geworden, volgens de onderstaande verscheidenheden.
* eerste klasse
Dezelve bestaat uit een ligte, bruine zandgrond met kleiaarde vermengd, ter diepte van 4 palmen, gelegen op een doorzijgende zandgrond, zijnde geschikt tot den teelt van zomer- en wintervruchten.
Het bunder is begroot geworden op ¦ 40,00
* tweede klasse
De 2de klasse bestaat uit een ligte, bruine zandgrond met een weinig kleiaarde vermengd; hebbende de groeiaarde ter diepte van 4 palmen, rustende op eene leemachtigen en doorzijgende zandgrond, zijnde de grond voornamentlijk voor rogge bekwaam.
De begroting van het bunder deser klasse ƒ 28,00
* derde klasse
Deze klasse bestaat uit eene donkergrijze zandgrond, waarvan de groeiaarde ter diepte van 3 palmen rust op een geel doorzijgend zandbed; zijnde de grond voornamentlijk bekwaam tot den teelt van rogge.
Men heeft het bunder geschat op ƒ 20,00
* vierde klasse
Deze vierde klasse bevat eene schrale, grijze zandgrond ter diepte van 3 palmen op een geelachtigen, doorzijgende ondergrond gelegen en tot den teelt van rogge en gedeeltelijk zomervruchten geschikt.
Het bunder heeft men geschat op ƒ 12,00
* vijfde klasse
Uit schrale zandgronden en kortelings ontgonnen heidegronden, welke alleen door sterke bemesting eenige voortbrengselen opleveren, heeft men deze klasse zamengesteld, en daaraan per bunder eene begrooting gegeven van ƒ 4,00
Moestuinen
Deze tuinen heeft men gemeend in twe klasse, om reden der navolgende verscheidenheden te moeten verdeelen als:
* eerste klasse
Bestaat uit die tuinen in de kom der gemeente, welke op de beste gronden zijn gelegen en waarin de aard- en boomvruchten vrij zorgvuldig geteeld worden; op 1/3 hoger dan't bouwland der 1ste klasse heeft men het bunder geschat op ƒ 53,00
* tweede klasse
Deze klasse van tuinen zijn op gronden van minder hoedanigheid dan die der vorige klasse gelegen en worden alleen gebesigd tot het teelen van grove groenten voor de eigene huishouding van den landman.
Ingevolge de wet heeft men aan het bunder dezer de begrooting toegekend van het bouwland der 1ste klasse en alsoo op ƒ 40,00
Boomgaarden
De soort van eigendommen heeft men gemeend in drie klasse te kunnen begrijpen, als:
* eerste klasse
Bestaat uit kleine, aan de woningen op goede gronden gelegen boomgaarden, regelmatig beplant met goed wassende appel-, peeren-, nooten- en andere vruchtboomen, zijnde der grond onder dezelve met gras bewassen.
Op 1/3 hooger dan het bouwland der 1ste klasse heeft men deze geschat en
alsoo op ƒ 53,00
* tweede klasse
Deze klasse is zamengesteld uit aan de woningen gelegen, doch onregelmatig beplante boomgaarden, waarvan de grond van minder hoedanigheid dan die der vorige klasse is en de vruchtboomen trager wassen; de grond is mede met gras bewassen, gelijk het bouwland der 1ste klasse is het bunder geschat op ¦ 40,00
* derde klasse
Zeer schrale zandgrond, onregelmatig beplant met laag wassende vruchtboomen, gelijk het bouwland der ... klasse heeft men het bunder begroot en alsoo gebragt op ¦ 20,00
Hooilanden
Alle de hooilanden zijn aaneenen langs de rivier de Maas gelegen, welke dezelve des winters geheel of voor een gedeelte overstroomd worden en vruchtbaarheid ontvangen. Dezelve zijn allen van heggen omgeven.
Men heeft deze eigendom in 4 klasse verdeeld.
* eerste klasse
Deze klasse is meerendeels langs de rivier de Maas gelegen en bestaat uit een goede kleigrond ter diepte van 4 palmen, rustende op eene mindere kleigrond; deselve leveren een zeer goed, gezond en overvloedig gras op.
Men heeft het bunder begroot op ƒ 65,00
* tweede klasse
Deze bestaat mede uit een goede kleigrond ter diepte van 3 tot 4 palmen, gelegen op eene mindere kleigrond; leverende mede een goed doch minder overvloedig gras dan den vorige klasse op.
Het bunder is geschat op ƒ 55,00
* derde klasse
Uit een minder goede kleigrond van 3 palmen diep, rustende op eene kleiachtigen zandgrond is deze klasse zamengesteld. Dezelve leveren een overvloedig doch minder gezond gras dan van de vorige klasse op.
Het bunder is geschat geworden op ƒ 40,00
* vierde klasse
Deze is zamengesteld uit de geringste, bestaande uit een middelbare kleigrond ter diepte van 2 tot 3 palmen, op een leemachtig zandbed rustende.
Dezelve zijn over het algemeen laag gelegen en leveren een overvloedig doch middelmatig gras op, voor de paarden en het jong hoornvee zeer geschikt.
Het bunder heeft men geschat op ƒ 25,00
Weilanden
Dezelve zijn aan of omtrent de woningen gelegen en vereischen eene goede bemesting, wordende dezelve alleen door den regen bevochtigd.
Men heeft dezelve in vier klassen verdeeld.
* eerste klasse
Heeft eene donkere, grijse zandgrond ter diepte van 3 palmen, rustende op een geel zandbed, dezelve levert overvloedig en gezond gras op.
Het bunder is geschat geworden op ¦ 28,00
* tweede klasse
Bestaat uit eene grijze zandgrond van 3 palmen diep, gelegen op een leemachtig zandbed en leverende een gezond doch minder overvloedig gras dan den vorige klasse op.
Men heeft het bunder begroot op ¦ 20,00
* derde klasse
Deze klasse heeft mede eene grijze zandgrond van 2 tot 3 palmen diep, op een geel doorzijgend zandbed gelegen, leverende een vrij gezond doch weinig gras op.
De bunder schat men op ƒ 12,00
* vierde klasse
Deze geringsten klasse bestaat uit heidegronden welke door zware bemesting een weinig
en redelijk gras voortbrengen, aan welke men per bunder den begrooting heeft toegekend
van ¦ 4,00
Hakhout
De schaarbossen zijn in drie klassen verdeeld geworden.
* eerste klasse
Is zamengesteld uit een goed wassend eiken- en berkenschaarhout, zijnde op eene voor de beplanting goede grond gelegen; de hakking geschiedt om de 6 of 7 jaren.
Men heeft het bunder geschat op ƒ 14,00
* tweede klasse
Deze is zamengesteld uit redelijk beplant en wassend eiken schaarhout, gelegen op voor die beplanting minder goede gronden dan die der vorige klasse; de hakking geschiedt om de 7 jaren.
Het bunder is geschat op ¦ 8,00
* derde klasse
Deze klasse is zamengesteld uit zeer ongelijk bezet en traag wassend eiken-, berken- en ander schaarhout, op heidegrond gelegen en waarvan de hakking om de 8 à 9 jaren plaats heeft.
Het bunder is geschat geworden op ¦ 3,00
Dennebosch
* eerste klasse
Dezelve bestaat uit vrij wel-wassende denneboomnen, vrij regelmatig bezet en staande op eene voor die beplanting goede grond.
Het bunder schat men op ƒ 10,00
* tweede klasse
Deze klasse bestaat uit een jong, gelijk bezet en langsaam wassend dennebosch op eene voor die beplanting vrij goede grond gelegen.
Men heeft aan het bunder de begrooting gegeven van ƒ 6,00
* derde klasse
Deze is zamengesteld uit heidegronden, ongelijk met jonge, langsaam wassend dennebosch bezet, aan welken men per bunder de geringe begroting heeft toegekend van ƒ 2,00
Opgaand geboomte
Vrij gelijk besette en redelijk wassende eikenboomen, staande op eenen voor die beplanting middelbare grond.
Gelijk aan het schaarhout der 2de klasse heeft men daaraan per bunder eene begrooting toegekend van ƒ 8,00
Uitwegen
Men heeft deselve begroot ingevolge de instructie volgens de omliggende landerijen waarvan deselve gerekend worden te zijn ontnomen en daarvan klasse gemaakt als:
de 1ste klasse op ƒ 65,00
de 2de klasse op ƒ 28,00
de 3de klasse op ƒ 12,00
de 4de klasse op ƒ 1,00
Heide
De heidengronden heeft men nodig bevonden in drie klasse te verdelen.
In de eerste klasse heeft men die heidegronden begrepen welke voor een gedeelte eene geringe beweiding voor het vee opleveren en die men also per bunder begroot heeft
op ƒ2,00
De tweede klasse is zamengesteld uit de heidegronden welke wegens legging en hoedanigheid ter ontginning bekwaam zijn; en welke per bunder begroot zijn
op ƒ 1,00
En in de derde klasse heeft men die heidegronden begrepen welke wegens hoedanigheid en ligging niet wel ter ontginning geschikt zijn en welke alsoo per bunder begroot zijn geworden op het bij de wet bepaalde minimum van ƒ 0,25
Water als omliggend land
Hetzelve als niet tot vermaak bestaande, heeft men geschat als het omliggend land, waarvan hetzelve is afgenomen en alsoo per bunder op ƒ20,00
Water eerste klasse
Deze klasse bestaat uit de waterplassen in de heide gelegen, welke zonder enige opbrengst zijn en aan welke men dientengevolge per bunder de begrooting heeft gegeven van het bij de wet bepaalde minimum van ƒ 0,25
Visserij op de rivier de Maas
Gemelde visserij is voor zooverre dezelve onder deze gemeente strekt begroot op een zuivere jaarlijksche opbrengst van ƒ 15,00
Oppervlakte der gebouwde eigendommen
De oppervlakte en erven der gebouwde eigendommen is geschat geworden in gevolge de wet op den voet van het bouwland der 1ste klasse en dientengevolge ¦ 40,00
Brouwerijen
In den gemeente bestaan twee brouwerijen welke beide door de eigenaars zelve gebruikt worden.
De een gelegen in sectie C No. 165 bevind zich in een ruim gebouw, hebbende een ketel groot 11 vaten, een roerkuip groot 13 vaten, een geilkuip, een koelbak benevens mouterij. In den jare 1829 is in dezelve 130 vaten bier gebrouwen.
De andere gelegen in sectie C No. 190 bevind zich in een klein en goed onderhouden gebouw, hebbende de ketel de grote van 23 vaten, een roerkuip groot 14 vaten en 71 kannen en eene koelbak. In den jare 1829 zijn in deselve 706 vaten bier gebrouwen. Het zuiver inkomen der beide brouwerijen heeft men elk afzonderlijk begroot op ¦ 30,00
Looijerijen
Deselve is van geringe uitgebreidheid, zijnde gelegen in sectie C No. 103 behoorende aan
J. Martens te Sambeek en bevat twee looijkuipen, een laafkuip en een kalkput; deselve is zuiver begroot geworden op ƒ 8,00
Pottebakkerij
Gelegen in het gehucht Mullem, bestaande in een klein gebouw waarin men een over met stookgat bevind; het zuiver inkomen is begroot geworden op ƒ 14,00
Windkoornmolen
Dezelve bestaat uit een van hout vervaardigde standaardmolen, gelegen ten zuide van het dorp Sambeek; zij bevat twe paar steenen, die niet gelijktijdig werken en is in goede staat van onderhoud.
Deselve wordt tegenswoordig door M. Diels in eigen gebruik besit. De begrooting van het zuiver inkomen is ƒ 400,00
Huizen
De huizen van dit dorp zijn verdeeld geworden in twe buitenklassen en tien klassen van het gewoon tarief, bepaald voor de schatting der huizen ten platten lande.
Zij worden over het algemeen door de eigenaars zelve bewoond en geene verhuringen van huizen hebben verkregen kunnen worden, zoodat men de schatting heeft moeten verrigten naar mate van de uitgebreidheid, het meerder of minder regelmatig en gerieflijkheid van hunne inrigting, als mede den staat en den stand alwaar zij zich bevinden.
In de 1ste klasse is begrepen geworden het huis toebehoorende aan M. Zwarts te sambeek, bestaande in een zeer grote Heerenhuizing van twe verdiepingen, waarin de boerderij wordt uitgeoefend.
De 2de dier klasse en de 1ste klasse van het gewoon tarief bestaat uit ruime, wel-gebouwde en onderhouden heerehuizingen in het dorp gelegen, naar gelang der klasse verschillende.
De 2de, 3de en 4de klasse van het gewoon tarief zijn grote, redelijk wel-gebouwde en onderhouden huizen van voorname landbouwers, winkeliers en ambachtslieden.
De 5de en 6de klasse bestaan meerendeels uit de voornaamste woningen van landbouwers, door de gemeente verspreid gelegen.
De 7de en 8ste klasse bestaan uit woningen van geringe landbouwers en ambachtslieden.
De 9de en 10de klasse bestaan uit kleine woningen van geringe landbouwers, daglooners en behoeftigen, zijnde laats gemelde veelal uit rijswerk en leem zamengesteld en slechts van een deur en een venster voorzien.
De schatting van ieder der bovengenoemde klassen naar de opgegevene grondslagen bijeengenomen en na aftrek van het inkomen van derzelver oppervlakte word bepaald als volgt.
Rijksarchief in Noord-Brabant/'s-Hertogenbosch
Archief Provinciaal Bestuur
Inv. No. 4017:
Stukken betreffende de werkzaamheden van het kadaster in Noord-Brabantse gemeenten; SAMBEEK
Provincie: Noord-Brabant
Kanton: Boxmeer
Gemeente: Sambeek
Beschrijving der gemeente
Ligging
De gemeente Sambeek is gelegen op vier en een kwart uur afstand ten zuiden van de stad Grave, hoofdplaats van het arrondissement en op een kwart uur afstand ten zuiden van de gemeente Boxmeer, hoofdplaats van het kanton.
Aangrenzende gemeenten
Zij wordt begrensd ten noorden door de gemeente Oploo en Boxmeer, ten oosten door de gemeente Bergen, provincie Limburg en door die van Vierlingsbeek, ten zuiden mede door die van Vierlingsbeek en die van Bakel en ten westen door die van Oploo.
Rivieren en Beeken
De rivier de Maas vloeit langs het oostelijk gedeelte der gemeente en bemest door overstrooming de langs die stroom gelegene hooijlanden.
De beeken welke in deze gemeente bestaan, zijn van geringe betekenis, droogen des zomers meestal op en brengen geen trafique gebouwen in werking.
Grote wegen en buurtwegen
De groote weg van Grave naar Venray doorloopt deze gemeente van het noorden naar het zuiden en men telt er twee buurtwegen, die wel-onderhouden worden en geduurende het gansche jaar meest in een bruikbaren staat zijn.
Ongelijkheid van den grond
De oppervlakte van den grond is over het algemeen vrij gelijk.
Graad en vruchtbaarheid van den grond
De grond is over het algemeen van een goeden hoedanigheid en wordt goed bebouwd bij grote, middelbare en kleine massen.
Een gedeelte der heidengronden leveren een geringe beweiding voor het vee op, terwijl een ander gedeelte ter ontginning geschikt schijnt; doch een groot gedeelte is niet wel wegens hare ligging en hoedanigheid ter ontginning bekwaam.
Voortbrengselen van den grond
De voornaamste voortbrengselen bestaan in rogge, tarwe, garst, klaver, aardappelen, erwten en hooi welke laatste in de gemeente verbruikt word, terwijl mede door den landman tot zijn eigen gebruik geteeld word een weinig groente en vlas.
Weinig schaarbossen bestaan er in de gemeente.
Paarde- en veefokkerij
De in de gemeente aangefokt wordende paarden dienen voor den landbouw en zijn voor de algemeene behoefte ontoereikend. Het hoornvee wordt in genoegzaam aantal aangefokt.
Enkele schaapskudden worden er gehouden, waarvan de talrijkste uit 50 en de geringste uit 25 schapen bestaat.
Takken van nijverheid der inwoners
De enigste tak van nijverheid is den landbouw, wordende er geen ander handel gedreven dan in de verkoop der voortbrengselen van den grond; alsmede eijeren, boter en andere tot gebruik der inwoners in de nabuurige marktplaats dienende waren.
Gebouwde eigendommen
De gemeente bestaat uit haar hoofdplaats, gelegen ten noorden van haar grondgebied, aan den weg van Boxmeer naar Vierlingsbeek; en voorts uit het gehucht Mullem, ten zuiden gelegen.
De hoofdplaats bevat ongeveer 74 huizen, min of meer goed gebouwd. Het gehucht bestaat mede uit min of meer goed gebouwde huizen van landbouwers.
De woningen der twee buitenklassen bestaan uit groote, goed gebouwde en wel-ingrigte gebouwen; die der vier eerste klasse zijn vrij groot, wel-gebouwd en onderhouden; terwijl de overige zes klassen naargelang den afdaling minder ruim, geriefelijk en onderhouden zijn.
Bevolking
De gehele bevolking bedraagt 1168 zielen.
Bouwlanden
Dezelve zijn in vijf klassen begrepen geworden, volgens de onderstaande verscheidenheden.
* eerste klasse
Dezelve bestaat uit een ligte, bruine zandgrond met kleiaarde vermengd, ter diepte van 4 palmen, gelegen op een doorzijgende zandgrond, zijnde geschikt tot den teelt van zomer- en wintervruchten.
Het bunder is begroot geworden op ¦ 40,00
* tweede klasse
De 2de klasse bestaat uit een ligte, bruine zandgrond met een weinig kleiaarde vermengd; hebbende de groeiaarde ter diepte van 4 palmen, rustende op eene leemachtigen en doorzijgende zandgrond, zijnde de grond voornamentlijk voor rogge bekwaam.
De begroting van het bunder deser klasse ƒ 28,00
* derde klasse
Deze klasse bestaat uit eene donkergrijze zandgrond, waarvan de groeiaarde ter diepte van 3 palmen rust op een geel doorzijgend zandbed; zijnde de grond voornamentlijk bekwaam tot den teelt van rogge.
Men heeft het bunder geschat op ƒ 20,00
* vierde klasse
Deze vierde klasse bevat eene schrale, grijze zandgrond ter diepte van 3 palmen op een geelachtigen, doorzijgende ondergrond gelegen en tot den teelt van rogge en gedeeltelijk zomervruchten geschikt.
Het bunder heeft men geschat op ƒ 12,00
* vijfde klasse
Uit schrale zandgronden en kortelings ontgonnen heidegronden, welke alleen door sterke bemesting eenige voortbrengselen opleveren, heeft men deze klasse zamengesteld, en daaraan per bunder eene begrooting gegeven van ƒ 4,00
Moestuinen
Deze tuinen heeft men gemeend in twe klasse, om reden der navolgende verscheidenheden te moeten verdeelen als:
* eerste klasse
Bestaat uit die tuinen in de kom der gemeente, welke op de beste gronden zijn gelegen en waarin de aard- en boomvruchten vrij zorgvuldig geteeld worden; op 1/3 hoger dan't bouwland der 1ste klasse heeft men het bunder geschat op ƒ 53,00
* tweede klasse
Deze klasse van tuinen zijn op gronden van minder hoedanigheid dan die der vorige klasse gelegen en worden alleen gebesigd tot het teelen van grove groenten voor de eigene huishouding van den landman.
Ingevolge de wet heeft men aan het bunder dezer de begrooting toegekend van het bouwland der 1ste klasse en alsoo op ƒ 40,00
Boomgaarden
De soort van eigendommen heeft men gemeend in drie klasse te kunnen begrijpen, als:
* eerste klasse
Bestaat uit kleine, aan de woningen op goede gronden gelegen boomgaarden, regelmatig beplant met goed wassende appel-, peeren-, nooten- en andere vruchtboomen, zijnde der grond onder dezelve met gras bewassen.
Op 1/3 hooger dan het bouwland der 1ste klasse heeft men deze geschat en
alsoo op ƒ 53,00
* tweede klasse
Deze klasse is zamengesteld uit aan de woningen gelegen, doch onregelmatig beplante boomgaarden, waarvan de grond van minder hoedanigheid dan die der vorige klasse is en de vruchtboomen trager wassen; de grond is mede met gras bewassen, gelijk het bouwland der 1ste klasse is het bunder geschat op ¦ 40,00
* derde klasse
Zeer schrale zandgrond, onregelmatig beplant met laag wassende vruchtboomen, gelijk het bouwland der ... klasse heeft men het bunder begroot en alsoo gebragt op ¦ 20,00
Hooilanden
Alle de hooilanden zijn aaneenen langs de rivier de Maas gelegen, welke dezelve des winters geheel of voor een gedeelte overstroomd worden en vruchtbaarheid ontvangen. Dezelve zijn allen van heggen omgeven.
Men heeft deze eigendom in 4 klasse verdeeld.
* eerste klasse
Deze klasse is meerendeels langs de rivier de Maas gelegen en bestaat uit een goede kleigrond ter diepte van 4 palmen, rustende op eene mindere kleigrond; deselve leveren een zeer goed, gezond en overvloedig gras op.
Men heeft het bunder begroot op ƒ 65,00
* tweede klasse
Deze bestaat mede uit een goede kleigrond ter diepte van 3 tot 4 palmen, gelegen op eene mindere kleigrond; leverende mede een goed doch minder overvloedig gras dan den vorige klasse op.
Het bunder is geschat op ƒ 55,00
* derde klasse
Uit een minder goede kleigrond van 3 palmen diep, rustende op eene kleiachtigen zandgrond is deze klasse zamengesteld. Dezelve leveren een overvloedig doch minder gezond gras dan van de vorige klasse op.
Het bunder is geschat geworden op ƒ 40,00
* vierde klasse
Deze is zamengesteld uit de geringste, bestaande uit een middelbare kleigrond ter diepte van 2 tot 3 palmen, op een leemachtig zandbed rustende.
Dezelve zijn over het algemeen laag gelegen en leveren een overvloedig doch middelmatig gras op, voor de paarden en het jong hoornvee zeer geschikt.
Het bunder heeft men geschat op ƒ 25,00
Weilanden
Dezelve zijn aan of omtrent de woningen gelegen en vereischen eene goede bemesting, wordende dezelve alleen door den regen bevochtigd.
Men heeft dezelve in vier klassen verdeeld.
* eerste klasse
Heeft eene donkere, grijse zandgrond ter diepte van 3 palmen, rustende op een geel zandbed, dezelve levert overvloedig en gezond gras op.
Het bunder is geschat geworden op ¦ 28,00
* tweede klasse
Bestaat uit eene grijze zandgrond van 3 palmen diep, gelegen op een leemachtig zandbed en leverende een gezond doch minder overvloedig gras dan den vorige klasse op.
Men heeft het bunder begroot op ¦ 20,00
* derde klasse
Deze klasse heeft mede eene grijze zandgrond van 2 tot 3 palmen diep, op een geel doorzijgend zandbed gelegen, leverende een vrij gezond doch weinig gras op.
De bunder schat men op ƒ 12,00
* vierde klasse
Deze geringsten klasse bestaat uit heidegronden welke door zware bemesting een weinig
en redelijk gras voortbrengen, aan welke men per bunder den begrooting heeft toegekend
van ¦ 4,00
Hakhout
De schaarbossen zijn in drie klassen verdeeld geworden.
* eerste klasse
Is zamengesteld uit een goed wassend eiken- en berkenschaarhout, zijnde op eene voor de beplanting goede grond gelegen; de hakking geschiedt om de 6 of 7 jaren.
Men heeft het bunder geschat op ƒ 14,00
* tweede klasse
Deze is zamengesteld uit redelijk beplant en wassend eiken schaarhout, gelegen op voor die beplanting minder goede gronden dan die der vorige klasse; de hakking geschiedt om de 7 jaren.
Het bunder is geschat op ¦ 8,00
* derde klasse
Deze klasse is zamengesteld uit zeer ongelijk bezet en traag wassend eiken-, berken- en ander schaarhout, op heidegrond gelegen en waarvan de hakking om de 8 à 9 jaren plaats heeft.
Het bunder is geschat geworden op ¦ 3,00
Dennebosch
* eerste klasse
Dezelve bestaat uit vrij wel-wassende denneboomnen, vrij regelmatig bezet en staande op eene voor die beplanting goede grond.
Het bunder schat men op ƒ 10,00
* tweede klasse
Deze klasse bestaat uit een jong, gelijk bezet en langsaam wassend dennebosch op eene voor die beplanting vrij goede grond gelegen.
Men heeft aan het bunder de begrooting gegeven van ƒ 6,00
* derde klasse
Deze is zamengesteld uit heidegronden, ongelijk met jonge, langsaam wassend dennebosch bezet, aan welken men per bunder de geringe begroting heeft toegekend van ƒ 2,00
Opgaand geboomte
Vrij gelijk besette en redelijk wassende eikenboomen, staande op eenen voor die beplanting middelbare grond.
Gelijk aan het schaarhout der 2de klasse heeft men daaraan per bunder eene begrooting toegekend van ƒ 8,00
Uitwegen
Men heeft deselve begroot ingevolge de instructie volgens de omliggende landerijen waarvan deselve gerekend worden te zijn ontnomen en daarvan klasse gemaakt als:
de 1ste klasse op ƒ 65,00
de 2de klasse op ƒ 28,00
de 3de klasse op ƒ 12,00
de 4de klasse op ƒ 1,00
Heide
De heidengronden heeft men nodig bevonden in drie klasse te verdelen.
In de eerste klasse heeft men die heidegronden begrepen welke voor een gedeelte eene geringe beweiding voor het vee opleveren en die men also per bunder begroot heeft
op ƒ2,00
De tweede klasse is zamengesteld uit de heidegronden welke wegens legging en hoedanigheid ter ontginning bekwaam zijn; en welke per bunder begroot zijn
op ƒ 1,00
En in de derde klasse heeft men die heidegronden begrepen welke wegens hoedanigheid en ligging niet wel ter ontginning geschikt zijn en welke alsoo per bunder begroot zijn geworden op het bij de wet bepaalde minimum van ƒ 0,25
Water als omliggend land
Hetzelve als niet tot vermaak bestaande, heeft men geschat als het omliggend land, waarvan hetzelve is afgenomen en alsoo per bunder op ƒ20,00
Water eerste klasse
Deze klasse bestaat uit de waterplassen in de heide gelegen, welke zonder enige opbrengst zijn en aan welke men dientengevolge per bunder de begrooting heeft gegeven van het bij de wet bepaalde minimum van ƒ 0,25
Visserij op de rivier de Maas
Gemelde visserij is voor zooverre dezelve onder deze gemeente strekt begroot op een zuivere jaarlijksche opbrengst van ƒ 15,00
Oppervlakte der gebouwde eigendommen
De oppervlakte en erven der gebouwde eigendommen is geschat geworden in gevolge de wet op den voet van het bouwland der 1ste klasse en dientengevolge ¦ 40,00
Brouwerijen
In den gemeente bestaan twee brouwerijen welke beide door de eigenaars zelve gebruikt worden.
De een gelegen in sectie C No. 165 bevind zich in een ruim gebouw, hebbende een ketel groot 11 vaten, een roerkuip groot 13 vaten, een geilkuip, een koelbak benevens mouterij. In den jare 1829 is in dezelve 130 vaten bier gebrouwen.
De andere gelegen in sectie C No. 190 bevind zich in een klein en goed onderhouden gebouw, hebbende de ketel de grote van 23 vaten, een roerkuip groot 14 vaten en 71 kannen en eene koelbak. In den jare 1829 zijn in deselve 706 vaten bier gebrouwen. Het zuiver inkomen der beide brouwerijen heeft men elk afzonderlijk begroot op ¦ 30,00
Looijerijen
Deselve is van geringe uitgebreidheid, zijnde gelegen in sectie C No. 103 behoorende aan
J. Martens te Sambeek en bevat twee looijkuipen, een laafkuip en een kalkput; deselve is zuiver begroot geworden op ƒ 8,00
Pottebakkerij
Gelegen in het gehucht Mullem, bestaande in een klein gebouw waarin men een over met stookgat bevind; het zuiver inkomen is begroot geworden op ƒ 14,00
Windkoornmolen
Dezelve bestaat uit een van hout vervaardigde standaardmolen, gelegen ten zuide van het dorp Sambeek; zij bevat twe paar steenen, die niet gelijktijdig werken en is in goede staat van onderhoud.
Deselve wordt tegenswoordig door M. Diels in eigen gebruik besit. De begrooting van het zuiver inkomen is ƒ 400,00
Huizen
De huizen van dit dorp zijn verdeeld geworden in twe buitenklassen en tien klassen van het gewoon tarief, bepaald voor de schatting der huizen ten platten lande.
Zij worden over het algemeen door de eigenaars zelve bewoond en geene verhuringen van huizen hebben verkregen kunnen worden, zoodat men de schatting heeft moeten verrigten naar mate van de uitgebreidheid, het meerder of minder regelmatig en gerieflijkheid van hunne inrigting, als mede den staat en den stand alwaar zij zich bevinden.
In de 1ste klasse is begrepen geworden het huis toebehoorende aan M. Zwarts te sambeek, bestaande in een zeer grote Heerenhuizing van twe verdiepingen, waarin de boerderij wordt uitgeoefend.
De 2de dier klasse en de 1ste klasse van het gewoon tarief bestaat uit ruime, wel-gebouwde en onderhouden heerehuizingen in het dorp gelegen, naar gelang der klasse verschillende.
De 2de, 3de en 4de klasse van het gewoon tarief zijn grote, redelijk wel-gebouwde en onderhouden huizen van voorname landbouwers, winkeliers en ambachtslieden.
De 5de en 6de klasse bestaan meerendeels uit de voornaamste woningen van landbouwers, door de gemeente verspreid gelegen.
De 7de en 8ste klasse bestaan uit woningen van geringe landbouwers en ambachtslieden.
De 9de en 10de klasse bestaan uit kleine woningen van geringe landbouwers, daglooners en behoeftigen, zijnde laats gemelde veelal uit rijswerk en leem zamengesteld en slechts van een deur en een venster voorzien.
De schatting van ieder der bovengenoemde klassen naar de opgegevene grondslagen bijeengenomen en na aftrek van het inkomen van derzelver oppervlakte word bepaald als volgt.
